Мы в соц.сетях:      E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

4 ақпан – Дүниежүзілік қатерлі ісікке қарсы күрес күні

on .

Дүниежүзілік қатерлі ісік ауруларына қарсы күрес күні немесе 4 ақпанда атап өтілетін Дүниежүзілік қатерлі ісікке қарсы күрес күні — 2005 жылдан бастап қатерлі ісікке қарсы халықаралық одақ ұйымдастырған жыл сайынғы іс-шара.

Дүниежүзілік қатерлі ісікке қарсы күрес күнінің мақсаты — қоғамның назарын осы жаһандық проблемаға аудару, қазіргі өркениеттің ең ауыр ауруларының бірі ретінде халықтың қатерлі ісік туралы хабардарлығын арттыру, осы аурудың алдын алуға, анықтауға және емдеуге назар аудару. Қатерлі ісік ауруын мүмкіндігінше ертерек анықтау өте маңызды.

Қатерлі ісік – бұл дененің кез-келген бөлігін  зақымдауы мүмкін 100-ден астам аурудың жалпы белгісі. Қатерлі ісікке тән белгілердің бірі –шектен тыс өсіп келе жатқан қалыпсыз жасушалардың тез қалыптасуы.

 

Қатерлі ісіктің қаупі?

Ісік жасушалары айналасындағы тіндерді қысып, зақымдайды. Осыған байланысты ісік пайда болған органның функциялары бұзылады. Сонымен қатар, қатерлі ісік ағзаның улануына әкелетін токсиндерді бөліп шығарады.

 

Қатерлі ісік қалай таралады?

Өзінің қалыпты шегінен тыс тез өсетін аномалдық жасушалар жылдам қалыптасады. Ісік өскен кезде рак клеткалары қан немесе лимфа тамырларына еніп, қанмен бірге қозғалады. Осылайша олар дененің басқа бөліктеріне түсіп, сол жерде өсіп, жаңа ісіктер пайда болады. Бұл процесс метастаз деп аталады.

 

Барлық ісіктер қатерлі ме?

Қатерлі емес ісіктерді қатерсіз ісік деп атайды. Олар метастаз түзбейді, басқа тіндерге енбейді, сондықтан өмірге айтарлықтай қауіп төндірмейді.

 

Қатерлі ісіктің пайда болуына не ықпал етеді?

Канцерогендер. Темекі, мышьяк, асбест, рентген сәулелері, пайдаланылған газдардың қосылыстары.

Генетикалық бейімділік. Адам туғанда генінде белгілі бір ауытқушылықтар болуы мүмкін, бұл қатерлі ісік қаупін арттырады.

Жасы. Адам ағзасы қартайған сайын ДНҚ-да мутациялар саны артады, олардың кейбіреулері қатерлі ісікке әкеледі.

Вирустық аурулар. Мысалы, адамның папилломавирусы жатыр мойны қатерлі ісігінің даму қаупін арттырады. В және С гепатитінің вирусы бауыр қатерлі ісігін тудырады. Адамның иммун тапшылығы вирусы (АИТВ) иммунитетті әлсіретеді және кез-келген локализацияның қатерлі ісігінің даму ықтималдығын арттырады.

Онкологиялық аурудың даму қаупін барынша төмендету үшін не істеуге болады?

  • Темекіні тастаңыз

Егер сіз темекіні тастасаңыз, өкпеде қатерлі ісік пайда болу ықтималдығы 85 пайызға төмендейді. Сонымен қатар, ерін, тіл, бауыр және басқа да ондаған органдардың қатерлі ісігінсіз өмір сүру мүмкіндігі айтарлықтай артады.

  • Алкогольді тастаңыз

Тіпті тұтынылатын алкогольдің күшін азайту бауыр, өңеш, ауыз қуысы, жұтқыншақ және басқа ас қорыту жолдарының қатерлі ісігі қаупін азайтады.

  • Тәттіден және ысталған тағамдардан бас тартыңыз

Шұжық, шұжықша, бекон және басқа да ет өнімдерін қарапайым майсыз етке ауыстыру ішектің қатерлі ісігі қаупін 20 пайызға азайтады. Тәтті газдалған сусындар мен құрамында тазартылған қант бар өнімдерден бас тарту ұйқы безінің қатерлі ісігі қаупін 87 пайызға төмендетеді.

  • Қалыпты салмақты сақтаңыз

15-20 пайыз жағдайда артық салмақ қатерлі ісіктің дамуына әкеледі.

  • Дұрыс күн сәулесі

11.00-ден кейін және 16.00-ге дейін жағажайға шықпаңыз. Теріні арнайы күннен қорғайтын құралдармен қорғауды ұмытпаңыз. Өйткені, терінің ең көп таралған қатерлі ісігінің даму қаупі — меланома — ақшыл терісі бар адамдарда денесін қара пигмент қорғайтындарға қарағанда 20 есе жоғары. Солярийде тотығудан аулақ болыңыз.

  • Дәрігерге үнемі барып тұрыңыз

Үнемі тексеруден өту керек. Әсіресе, егер сіздің отбасыңызда онкологиялық аурулар болса. Мысалы, егер ана туыстарының арасында сүт безі қатерлі ісігі болса, онда әйелде қатерлі ісік ауруының пайда болу ықтималдығы 50 пайызға дейін артады.

Қатерлі ісік ауруының алдын алу мүмкін емес, бірақ оны мүмкіндігінше азайтуға болады. Дер кезінде диспансерлеу онкологиялық аурулардың пайда болу тәуекелдерін анықтауға және бағалауға көмектеседі.

 

Өзіңізді қорғаңыз және сау болыңыз!!!

01.png02.png03.png04.png05.png06.png